UNHCR Consultaties
Afvaardiging aan consultaties met UNHCR
Het verbeteren van vluchtelingenrechten kan niet alleen maar gebeuren door individuele hulpverlening – hoe belangrijk deze ook is. Veel problemen die vluchtelingen in het Zuiden ervaren bij het verkrijgen van hun fundamentele mensenrechten zijn gerelateerd aan structurele problemen in het internationale en nationale vluchtelingenbeleid. Het is voor rechtshulporganisaties in het Zuiden dan ook cruciaal om naast hun individuele ondersteuning van vluchtelingen ook te pleiten voor structurele verbeteringen.
Ook dit is een onderdeel van hun werk dat Stichting 3R graag ondersteunt. Een deel van de gift van de ASN Foundation is dan ook gebruikt om het aan rechtshulpverleners uit het Zuiden mogelijk te maken om in een globaal forum aandacht te vragen voor vluchtelingenrechten.
UNHCR Consultations
Dit forum was de zogenaamde Pre-ExCom Consultations van UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. Ieder jaar komt het Executive Committee (of ExCom, het bestuursorgaan van de organisatie) in Genève bijeen om het beleid voor het komende jaar uiteen te zetten. Deze zitting van het ExCom wordt steeds voorafgegaan door de Consultations, waar hulpverleners uit het veld de mogelijkheid proberen om de voor hen belangrijke zaken op de agenda van UNHCR te krijgen.
Vergeten
Door hulp van Stichting 3R (op basis van de gift van de ASN Foundation) konden in september 2007 twee advocaten hun stem in dit forum laten horen. Godwin Buwa, een jonge advocaat van het Refugee Law Project in Uganda, kon hiermee spreken over de ‘vergeten’ Rwandese en Burundese vluchtelingen in dat land. Een groep van hen woont buiten de officiële vluchtelingenkampen en ontvangt geen bescherming van de Ugandese overheid of van UNHCR.
Godwin vertelde op de Consultations over hun situatie en met name het complete gebrek aan humanitaire hulp aan deze vluchtelingen. Naast deze officiële deelname wist Godwin ook een informeel gesprek met werknemers van de Legal Department van het Africa Bureau van UNHCR te regelen. Hierin werden door Godwin een groot aantal punten van zorg met de UNHCR-medewerkers gedeeld over de ‘vergeten’ vluchtelingen en het beleid van UNHCR in Uganda in zijn algemeenheid. Op basis van dit gesprek zou UNHCR zorgen voor verder onderzoek naar deze situatie.
Onafhankelijk
Een tweede advocaat die met hulp van Stichting 3R naar Gèneve kon afreizen was Deljou Abadi van de Iranian Refugees’ Alliance, die Iraanse vluchtelingen in Turkije bijstaat bij hun procedures. Deljou kon bij de Consultations een sessie voorzitten over de mogelijkheid van een onafhankelijk beroepsorgaan voor vluchtelingen die hun aanvragen door UNHCR hebben zien worden afgewezen.
Op dit moment is er binnen de structuur van UNHCR geen mogelijkheid om een onafhankelijke herziening van een afwijzing te vragen (zoals dat in Nederland bijvoorbeeld door de rechtbank gebeurt). Deljou kon bij deze sessie bovendien aandacht vragen voor een rechtszaak die zij namens een Iraans gezin had gewonnen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
Geen vluchtelingenstatus
De Turkse overheid wilde het gezin uitzetten omdat UNHCR aan hen geen vluchtelingenstatus had gegeven. Het Hof verbood echter de uitzetting van het gezin, omdat de procedure van UNHCR onzorgvuldig zou zijn geweest. Hoewel het Hof zich richtte op de Turkse overheid (zij had geen jurisdictie over UNHCR) werd hiermee wel voor het eerst door een internationaal gerechtshof kritiek geleverd op gebreken in de procedure van UNHCR. Hiermee is de zaak van Deljou een zeer belangrijke voor de toekomst van de mogelijkheid tot het vragen van een herziening van een afgewezen asielverzoek. Deljou’s aanwezigheid op de Consultations gaf daarmee inspiratie en praktische kennis aan vele rechtshulpverleners uit andere landen.
